SEDMI OKVIRNI PROGRAM (FP7)

Uvod

Sedmi okvirni program (u daljem tekstu FP7) je program Evropske Unije (u daljem tekstu EU) koji pokriva oblast naučnih istraživanja i tehnološkog razvoja. FP7 je nastao kao nasljednik programa FP6 sa predviđenim trajanjem od 2007. do 2013. godine.
FP7 pruža finansijsku podršku u oblasti naučnih istraživanja, (bilo da se radi o istraživačkim institucijama, srednjim i malim preduzećima ili preduzećima koja su u državnom vlasništvu) s ciljem intenziviranja međunarodne saradnje u oblasti naučnih istraživanja i tehnologije.
Svrha FP7 je stvaranje svojevrsnog „Evropskog Istraživačkog Područja“ (u daljem tekstu ERA ) kao i ekonomije utemeljene na znanju. U tom smislu FP7 ima 4 cilja:

• Podrška transnacionalnoj saradnji na svim nivoima širom EU,
• Poticanje istraživanja baziranih na „izvrsnosti“ ,
• Jačanje ljudskih potencijala u istraživanju i tehnologiji, u Evropi, kvantitativno i  kvalitativno,
• Razvoj i podsticanje „izvrsnosti“   evropskih istraživačkih institucija i univerziteta.

Programi

 

FP7 se sastoji od 4 glavna programa:

• saradnja
• ideje
• ljudi
• kapaciteti

Pored ovih programa, FP7 sadrži i:

• Program evropske zajednice za atomsku energiju (EURATOM)
• Združeni istraživački centar (JRC ):
• nuklearne aktivnosti (u sklopu EURATOM)
• ne-nuklearne aktivnosti

 

1. Program „Saradnja“

Program saradnje pruža podršku transnacionalnoj saradnji u okvirima EU i šire, u brojnim oblastima koje se razvijaju uporedo sa glavnim pravcima razvoja znanja i tehnologije, u kojima treba podržati i pojačati istraživanja u cilju pružanja odgovora na evropske socijalne, ekonomske, ekološke, zdravstvene i industrijske izazove, kao i služiti javnim interesima i podržati zemlje u razvoju. Tamo gdje je moguće, ovaj program će dopustiti fleksibilnost za  „misijske“ šeme koje se tiču sljedećih tematskih prioriteta:

• Zdravstvo
• Hrana, poljoprivreda, ribarstvo i biotehnologija
• Informatičke i komunikacijske tehnologije
• Nanologija, nano-tehnologije, materijali i nove proizvodne tehnologije
• Energija
• Okoliš (uključujući klimatske promjene)
• Transport (uključujući aeronautiku)
• Socioekonomske i društvene nauke
• .   Svemir

1.10.  Sigurnost

 

2. Program „Ideje“

• Aktivnosti programa „Ideje“ implementira Evropsko vijeće za istraživanje (ERC ), koji djeluje autonomno, uz permanentan kontakt sa naučnom zajednicom i evropskim institucijama, u cilju razvoja vrhunskih istraživanja na evropskom nivou.

 

3. Program „Ljudi“

Program ljudi ima sljedeće smjernice djelovanja:

- ohrabriti pojedince za istraživačku profesiju
- omogućiti obuke u raznim istraživanjima
- ohrabriti evropske istraživače da ostanu u Evropi, ili se vrate u nju a istraživače iz cijelog svijeta treba privući u Evropu
- ohrabriti međusektorsku mobilnost – mobilnost istraživača – što je ključ za širenje znanja kroz razne zemlje i sektore, čime se jača razvoj nauke i u finansijskom pogledu

Program je posebno fokusiran na tri aspekta:

a) Poboljšanje strukture
b) Učešće industrije
c) Jačanje internacionalne dimenzije

Koncept programa i klasifikacija projektnih prijedloga:

        
Iz praktičnih razloga, klasifikacija projektnih prijedloga vršiće se prema sljedećim naučnim oblastima ili tzv. Panelima:

• Hemija
• Društvene i humanističke nauke
• Ekonomija
• Informacione i tehničke nauke
• Geološke i nauke o prirodnom okruženju
• Biologija
• Matematika
• Fizika

 

U oblasti obuke istraživača, program djeluje kroz „Aktivnosti Marie Curie“ . Sama obuka ima sljedeće oblasti:
1. Početni trening u okviru Mari Curie mreža:
Marie Curie Research Training Networks (RTN)
Marie Curie Host Fellowships for Early Stage Research Training (EST)
Marie Curie actions-Large conferences (LCF)
Marie Curie actions-Series of events (SCF)
Marie Curie Chairs (EXC)

2. Kontinuirana edukacija tokom radnog vijeka i unapređenje karijere iskusnih istraživača  putem dodjele individualnih stipendija i nagrada na nivou Evropske zajednice:
Marie Curie Intra-European Fellowships (EIF)
Marie Curie European Reintegration Grants (ERG)

3. Saradnja i partnerstvo između industrije i akademskih institucija:
Marie Curie Host Fellowships for the Transfer of Knowledge (TOK)

    
4. Međunarodna dimenzija:
Marie Curie Outgoing International Fellowships (OIF)
Marie Curie Incoming International Fellowships (IIF)
Marie Curie International Reintegration Grants (IRG)

    
5. Specifične akcije:
Specific Support Actions
Marie Curie Excellence Awards (EXA)

 

4. Program „Kapaciteti“

Program 'kapaciteti' ima sljedeće smjernice djelovanja:

- optimiziranje i razvoj istraživačke infrastrukture
- jačanje inovativnih kapaciteta MSP i njihove sposobnosti profitiranja iz istraživanja
- podržavanje razvoja regionalnih istraživačkih „cluster-a“
- zbližavanje nauke i društva u evropskom društvu
- podržati koherentan razvoj istraživačkih politika na nacionalnom i nivou Zajednice
- preduzimanje horizontalnih akcija i mjera u podržavanju internacionalne saradnje 

Združeni istraživački centar (JRC) pruža naučnu i tehnološku podršku koncepciji, razvoju, implementaciji i monitoringu Zajednice. Zbog toga JRC djeluje kao nezavisan referentni centar za nauku i tehnologiju EU u područjima specifične kompetentnosti.

Program „Kapaciteti“ ima sljedeće oblasti djelovanja:

2.1. Istraživačka infrastruktura
2.2. Istraživanje u cilju podrške MSP
2.3. Regioni znanja
2.4. Istraživački potencijali konvergentnih regiona
2.5. Nauka u društvu
2.6. Podrška koherentnom razvoju
2.7. Međunarodna saradnja

Oblast međunarodne saradnje podjeljena je na tri podoblasti:

2.7.1.Specijalni program saradnje – istraživačke teme orijentisane prema međunarodnoj saradnji.
2.7.2.Specijalni program ljudi – međunarodne aktivnosti u oblasti ljudskih potencijala.
2.7.3.Specijalni programa Kapaciteti – implementira horizontalne akcije podrške i mjere s fokusom na aktivnosti različite od tematskih ili interdisciplinarnih oblasti. Cilj je podrška koordinaciji državnih programa za međunarodnu naučnu saradnju, te različitih aktivnosti međunarodne saradnje u sklopu različitih programa u okviru FP7.

U sklopu ove oblasti, pruža se podrška koordinaciji nacionalnih politika i aktivnosti zemalja članica EU (MS) i zemalja pridruženih članica (AC) vezanih za međunarodnu naučnu i tehničku saradnju putem sljedećih šema:

• ERA-NET koja ima za cilj povećanje saradnje i koordinacije nacionalnih i regionalnih istraživačkih programa putem umrežavanja, međusobnog otvaranjem i zajedničkim razvojem kao i implementacijom zajedničkih aktivnosti.

ERA-NET PLUS predstavlja „međunarodnu saradnju“ – finansiranjem zajedničkih transnacionalnih istraživanja.

Implementacija

 

Implementacija u FP7 se odvija u direktnim i indirektnim akcijama.

A) Indirektne akcije:

Podržane aktivnosti će biti finansirane kroz različite „Finansijske šeme“, koje će se koristiti pojedinačno ili kombinovano. Odluke o određenim programima, radnim programima i pozivima za prijedloge biće precizirani prema potrebi:

-        vrste šeme/a koje će se koristiti za finansiranje različitih akcija;
-        kategorije učesnika koji mogu primiti/očekivati finansiranje iz njih;
-        vrste aktivnosti koje se mogu finansirati kroz svaku od njih.

Tamo gdje je moguća primjena više od jedne šeme, konkretni program može precizno naznačiti određenu finansijsku šemu u oblasti za koju je objavljen poziv za projektne prijedloge.

Šeme:

a) Podrška akcijama koje se smatraju prioritetnim temeljem poziva za projektne prijedloge:

1. Kolaborativni projekti

Podrška istraživačkim projektima koje sprovodi konzorcij sastavljen od članova iz različitih zemalja, u cilju razvoja novog znanja, nove tehnologije, proizvoda, demonstracije aktivnosti ili zajedničkih resursa za istraživanje. Veličina, fokus i interna organizacija projekata može varirati od oblasti do oblasti ili teme. Projekti mogu ići u rasponu od malih ili srednjih (usmjerenih na istraživanje) do velikih integrativnih projekata u cilju dostizanja postavljenog cilja. Projekti će takođe biti usmjereni prema posebnim grupama (MSP).
Dvije glavne vrste ovih projekata su: Integrisani ili veliki projekti (IP ) i Mali  ili usko fokusirani projekti (STREP ).

• Integrisani projekti

 

Integrisani projekti uključuju više partnera (u daljem tekstu multinacionalni konzorciji) a usmjereni su prema ciljanim istraživanjima. Njihov cilj je generisanje novog znanja koje je potrebno za provođenje tematskih prioriteta. Njihova zadaća je prikupljanje kritične mase i doprinos jačanju konkurentnosti EU. Oni moraju imati istraživačku komponentu, ali mogu imati tehnološke i demonstracijske aktivnosti kao i elemente obuke stručnog osoblja.
Vrste integracija koju oni podrazumijevaju se:

• Vertikalna (npr. od kreatora znanja do aktera uključenih u tehnološki razvoj i transfer)
• Horizontalna (niz multidisciplinarnih aktivnosti)
• Sektorska (npr. integracija javnog i privatnog sektora ili univerziteta i istraživačkih centara i instituta)
• Finansijska (javna i privatna sredstva)

Europska komisija (EC) sufinansira IP bespovratnom podrškom (doprinos za troškove istraživanja i sl.). Projekti moraju imati najmanje tri partnera iz tri različite države članice EU (MS ) ili pridružene zemlje (AC ). Barem dvije zemlje moraju biti ili AC ili MS.

• Specifični projekti

 

Specifični projekti su usmjereni na generisanje i promociju novih znanja (unapređenje postojećih i razvijanje novih proizvoda i sl.) i kao takvi podržavaju istraživanje, razvojno-tehnološke i demonstracione aktivnosti (koje su manjeg obima u odnosu na IP).
Doprinos EU zavisi od vrste troškova i aktivnosti. Ovi projekti su glavni instrument za podršku Međunarodnoj suradnji ali se koriste i tematskim prioritetima, aktivnostima koje podržavaju ostale politike EU, i projektima koji imaju za cilj harmonizovanje odnosa nauke i društva.

2. Mreže „izvrsnosti“

Podrška „Združenom programu aktivnosti“ koji implementiraju istraživačke organizacije udružujući svoje aktivnosti u određenom polju, koje izvode istraživački timovi u dugoročnoj saradnji.

3. Akcije koordinacije i podrške

 
Podrška aktivnostima usmjerenim na koordinciju ili podršku istraživačkim aktivnostima i politikama. Ove akcije mogu biti implementirane i drugim sredstvima, ne isključivo pozivima za projektne prijedloge.

4. Podrška „graničnim“ istraživanjima

Podrška projektima koje izvode nacionalni ili transnacionalni istraživački timovi. Ova šema će se koristiti za podršku „graničnim“ istraživačkim projektima koje finansira ERC-ov radni okvir .

5. Podrška obuci i karijeri istraživača

Podrška obuci i karijeri istraživača, uglavnom se sprovodi kroz implementaciju 'Akcija Marie Curie' .

6. Istraživanja u korist posebnih grupa

Podrška istraživačkim projektima gdje težište istraživanja i tehnološki razvoj nose univerziteti, istraživački centri ili drugi legalni subjekti, u korist posebnih grupa, naročito MSP, asocijacija MSP ili NVO. Dodatni trud će biti uložen u svrhu dodatnog finansiranja od strane 'European Investment Bank' (EIB) i drugih finansijskih organizacija.
Postoje dvije vrste projekata:

- Istraživanja za pojedinačna MSP – nova saznanja i sl., koja daju mogućnost za poboljšanje ili razvoj novih proizvoda i sl.

- Istraživanja za udruženja MSP – utvrđivanje normativa, uređenje i implementacija regulative, tehnički problemi industrijskog sektora u cjelini i sl.


7. član 169. – Programi koje zajednički implementira nekoliko članica EU

Ovi programi zahtijevaju saradnju na nivou vlada država koje se članice EU .

b) Podrška akcijama implementiranim na osnovu odluka Vijeća i Evropskog Parlamenta baziranim na prijedlogu Komisije, Zajednica će osigurati finansijsku podršku multi-finansijskog raspona inicijativama:

Finansijski doprinos združenoj implementaciji poznatih nacionalnih istraživačkih programa. Potreba združene implementacije predstavlja uspostavu implementacijske strukture koja će je sprovesti. Finansijska podrška Zajednice biće određena prema finansijskom planu utemeljenom na formalnim odredbama kompetentnih nacionalnih vlasti.

Finansijski doprinos implementaciji „Združenih tehnoloških inicijativa“ da bi se realizovali ciljevi neostvarivi kroz gore navedene finansijske šeme. „Združene tehnološke inicijative“ pokrenuće kombinovano finansiranje koristeći različite fondove iz različitih izvora; privatnih/javnih i Evropskih/nacionalnih. Ovo finansiranje može ići kroz razne oblike i može biti alocirano ili pokrenuto putem cijelog spektra mehanizama: podrške kroz radni okvir programa, zajmovi od EIB i podrške rizičnim kapitalom. Podrška Zajednice će se odrediti globalnim finansijskim planom, utemeljenim na formalnim odredbama svih zainteresovanih strana.

Finansijski doprinos razvoju nove infrastrukture od Evropskog značaja. Razvoj nove infrastrukture će pokrenuti kombinovane fondove različitih po vrsti i porijeklu: nacionalne, radni okvir programa, strukturalni fondovi, pozajmice od EIB i dr. Podrška Zajednice biće određena globalnim finansijskim planom, utemeljenim na formalnim odredbama svih zainteresovanih strana.

Zajednica će implementirati finansijske šeme skladno provizijama relevantnih pravila i  instrumenata državne pomoći, kao i međunarodnim pravilima u toj oblasti. Skladno ovom međunarodnom radnom okviru, neophodno je prilagoditi skalu i formu finansijske participacije zavisno od slučaja, naročito kada je finansiranje dostupno iz drugih javnih izvora, uključujući druge finansijske izvore Zajednice, kao EIB.

Kod učešća subjekata iz država-kandidata, dodatni doprinos može biti dobijen iz pred-pristupnih finansijskih instrumenata. 

B) Direktne akcije:

Zajednica će preduzeti akcije implementirane od strane JRC, koje se smatraju direktnim akcijama.

Klasifikacija partnerstva

 

FP7 dijeli svoje članstvo u 3 kategorije:
-        Zemlje članice EU
-        Pridružene zemlje
-        „treće“ zemlje

Mogućnosti BiH u FP7

 

BiH spada u takozvane „treće“ zemlje ili tzv. “ICPC countries”. Iz tog razloga, pravni subjekti iz BiH mogu prvenstveno aplicirati u tematskim prioritetima koji se odnose na Međunarodnu saradnju (International Cooperation).
Shodno time, postoje dvije mogućnosti učešća za BiH:

• kao „partnerska zemlja“ ( ICPC) kada je to naznačeno u pozivu za prijavu projekta
• u sklopu „Specifičnih aktivnosti međunarodne suradnje“ (SICA) koja ima formu koordiniranih združenih poziva u okviru svake tematske oblasti.

Uslovi apliciranja

 

Svaki pravni subjekat može učestvovati u FP7. Pravni subjekt mora biti registrovan prema zakonu, nacionalnom ili internacionalnom. Pravn lica su institucije iz zemalja članica EU (MS) ili pridruženih zemalja (AC).

 

Opšta pravila

Partnerstvo čine najmanje tri učesnika iz tri različite zemlje. Od toga dve moraju biti ili zemlje članice EU (MS) ili pridružene zemlje (AC). 
Fizička lica imaju pravo učešća u specifičnom programu „Ljudi“. Združeni istraživački centri mogu učestvovati, ali je poželjno je da budu iz MS ili AC (isti princip  se primjenjuje i za međunarodne evropske interesne organizacije i tijela osnovana u skladu sa zakonom Evropske zajednice).
Dodatni uslovi (broj i tip učesnika, mjesto zasnivanja i sl.) mogu biti ustanovljeni putem radnih programa (WP) ili u specifičnim programima (SP). Zasebni učesnici, sastavljeni od više članova, koji zadovoljavaju naprijed navedene uslove mogu učestvovati

Specifična pravila

 

Za aktivnosti istraživanja u graničnim oblastima nauke (ERC) – najmanje jedan pravni subjekt mora biti iz države članice (MS) ili pridružene zemlje AC. Za Aktivnosti koordinacije i podrške, aktivnosti treninga i unapređenja karijere istraživača – najmanje jedan pravni subjekat (osim kada se radi o aktivnostima koordinacije). Za Kolaborativne projekte – neophodno je učešće trećih zemalja u međunarodnoj saradnji – ICPC/INCO zemlje – minimum 4 učesnika, od kojih su dva iz MS ili AC i dva iz ICPC/INCO zemalja.
Moguće je učešće međunarodnih organizacija i učesnika iz trećih zemalja ukoliko su ispunjeni minimalni uslovi.

 

 

Ostala pravila

• EC usvaja i objavljuje pravila o procedurama za prijavu prijedloga projekata, evaluaciju, selekciju i dodjelu (uključujući nivoe apliciranja i evaluacije).
• EC usvaja i objavljuje pravila kako bi se osigurala konzistentna verifikacija pravnog statusa i finansijskog kapaciteta učesnika.
• Kriterijumi za evaluaciju su utvrđeni prema SP i WP.
• Neregularnost i narušavanje fundamentalnih etičkih principa su osnova za isključenje iz procesa selekcije i evaluacije.

 

NAPOMENA

 

Projekt je moguće prijaviti po objavi poziva za prijavu projekta, osim u slučajevima kada su u pitanju:

• Aktivnosti koordinacije i podrške – korisnik je naznačen u SP ili u WP, ako je tako određeno u okviru SP.

• Aktivnosti koordinacije i podrške – za nabavku materijala ili usluga od strane Evropske zajednice.
• Aktivnosti koordinacije i podrške –  za imenovanje nezavisnih eksperata.
• Ostale aktivnosti, gdje je to predviđeno finansijskim pravilima ili pravilima njihove implementacije.

Napomena 

Istraživačke aktivnosti podržane od strane FP7 moraju poštivati osnovne etičke principe, uključujući one spomenute u „Povelji o osnovnim pravima“ EU. Mišljenja „Evropske grupe o naučnoj etici i novim tehnologijama“ uzimaju se i biti će uzimana u obzir. Istraživačke  aktivnosti takođe trebaju uzeti u obzir „Protokol o zaštiti i dobrobiti životinja“ i smanjenju korištenja životinja u istraživanjima i testiranju, s težnjom da se nađe zamjena za korištenje životinja.

Sve istraživačke aktivnosti FP7 će se izvoditi u skladu sa osnovnim etičkim principima. Sljedeće oblasti istraživanja neće biti finansirane putem FP7:
- Istraživačke aktivnosti koje imaju za cilj klonirati ljude za reproduktivne svrhe.
- Istraživačke aktivnosti koje imaju za cilj modificiranje genetskog naslijeđa ljudi.
- Istraživačke aktivnosti koje imaju za cilj stvaranje ljudskih zametaka isključivo u svrhu istraživanja ćelija, uključujući one stvorene sredstvima somatskog prijenosa ćelijskog jezgra.

Istraživanje ljudskih ćelija, odraslih i zametaka, može biti finansirano, zavisno od sadržaju načnog projekta i zakonskog okvira zemlje članice uključene u projekat. Svaka  aplikacija za finansiranje istraživanja ljudskih zametaka uključuje, detalje o licenci i kontrolnim mjerama koje će preduzimati kompetentne vlasti države/a članice/a kao i detalje o  etičkoj dozvoli. Što se tiče iskorištavanja ljudskog zametka, institucije, organizacije i istraživači će biti podvrgnuti striktnom licenciranju i kontroli u skladu sa zakonskim okvirom države/a članice uključene u projekat.

 

Budžetske šeme FP7

SARADNJA 32,365 milijardi eura	IDEJE 7,510 milijardi eura
LJUDI 4,750 milijardi eura	KAPACITETI                  4,097 milijardi eura
EURATOM Program evropske zajednice za atomsku energiju 2,751 milijarda eura	JRC Združeni istraživački centar Nuklearne aktivnosti            517 miliona eura B.      Ne-nuklearne aktivnosti 1,751 milijardi eura

1. Program saradnje

Programi podrške trans-nacionalnoj suradnji	TEME	Budžet
1. Kolaborativno istraživanje 2. Tehnološke platforme 3. Združene tehnološke inicijative 4. Koordinacija državnih istraživačkih programa	Zdravlje	6 milijardi eura
	Ishrana, poljoprivreda i biotehnologija	1,9 milijardi eura
	Informacione i komunikacijske tehnologije	9 milijardi eura
	Nano-tehnologije, materijali i nove proizvodne tehnologije	3,5 milijardi eura
	Energija	2,3 milijarde eura
	Zaštita okoline i klimatske promjene	1,8 milijardi eura
	Transport	4,1 milijarda eura
	Društveno-ekonomske i humanističke	610 miliona eura
	Sigurnost	1,4 milijarde eura
	Istraživa	1,4 milijarde eura

2. Program 'Ideje'

TEME	Budžet
Istraživačka infrastruktura	1.8 milijardi eura
Istraživanje u cilju podrške MSP	1,336 milijardi eura
Regioni znanja	126 miliona eura
Istraživački potencijali konvergentnih regiona	340 miliona eura
Nauka u društvu	330 miliona eura
Podrška koherentnom razvoju	70 miliona eura
Međunarodna saradnja	180 miliona eura

 

Finansijski doprinos Evropske zajednice

Maksimalno utvrđene stope finansiranja:

istraživačke i tehnološke aktivnosti –          50% od prihvatljivih troškova,
izuzev za:

javne institucije –                                      75%
srednjoškolske i visokoškolske ustanove–    75%
neprofitne istraživačke organizacije –        75%
SMEs –                                                        75%

demonstracijske aktivnosti –                      50 %  od prihvatljivih troškova
ostale aktivnosti –                                                100% od prihvatljivih troškova
istraživanje na granicama nauke                100% od prihvatljivih troškova
aktivnosti koordinacije i podrške -             100%
trening i unaprjeđenje karijere u okviru istraživačkih aktivnosti -     100%

Diseminacija i prava intelektualnog vlasništva – IPR
NoviaranžmanizaIPR: